De EU wil met een nieuw juridisch instrument economische dwang tegengaan. Freya Baetens licht het toe in haar oratie op 27 oktober.

Meer autocratieën, minder gendergelijkheid en een groeiend anti-liberaal sentiment. Het zijn slechts een paar van de ontwikkelingen die hoogleraar Sarah Wolff signaleert in haar oratie over de toekomst van Europa. ‘De liberale wereldorde zoals we die in het Westen kennen, staat op het spel.’

‘Neem wetenschapscommunicatie serieuzer.’ Die boodschap wil Ivo van Vulpen, bijzonder hoogleraar Wetenschapscommunicatie in de natuurkunde, zijn vakgenoten graag meegeven tijdens zijn oratie. Nu kijken veel onderzoekers er nog op neer terwijl het juist zo belangrijk is voor het publiek én de wetenschap…

‘Wetenschappers die op social media hun kennis delen met de buitenwereld, worden vaak beledigd of zelfs bedreigd. Vooral vrouwelijke wetenschappers en wetenschappers van kleur lijken regelmatig het slachtoffer te zijn van seksistische en racistische reacties.' Dit stelde Ineke Sluiter, hoogleraar Griekse…

Nog te vaak beschouwen westerse landen Afrika als de periferie, stelt antropoloog Mayke Kaag. In haar oratie pleit ze voor een andere invalshoek: zie Afrika als een spiegel voor mondiale ontwikkelingen. Zoals de impact van de digitale revolutie.

Leerlingen verschillen van elkaar, daarom zit er veel differentiatie in ons onderwijssysteem. Denk aan vwo- en vmbo-scholen, maar ook niveaugroepjes in de basisschoolklas. Maar volgens bijzonder hoogleraar Eddie Denessen kan differentiatie ook de kansenongelijkheid juist vergroten. Oratie op 26 juni…

De uitbreiding van de EU met tien Oost- en Midden-Europese landen, verliep voorspoedig. Maar nu wekt verdere uitbreiding weerstand op, en zijn Polen en Hongarije bezig een aantal democratische principes overboord te zetten. Hoe komt dat? Antoaneta Dimitrova, hoogleraar Comparative Governance, legt…

Oekraïners zijn nazi’s en mensen uit het Westen satanisten aldus Russische propaganda. Egbert Fortuin vindt dat we de propaganda serieus moeten nemen.

Kansenongelijkheid kan in ieder klaslokaal aangepakt worden zonder veel extra moeite, tijd of geld. Met een kleine aanpassing kunnen leraren al een groot verschil maken, betoogt bijzonder hoogleraar Gelijke kansen in onderwijs Lisa Gaikhorst in haar oratie.

Sterrenkundige Ignas Snellen onderzoekt atmosferen van exoplaneten met als uiteindelijk doel aanwijzingen voor leven te vinden. Dat lukt steeds beter dankzij alsmaar slimmere meetmethoden van zijn onderzoeksgroep. ‘Binnen tien jaar wordt het echt spannend.’ Oratie 8 november.

Medicijnen kunnen werken zonder een werkzame stof te bevatten. Van 2 tot 4 april vindt in Leiden het eerste internationale wetenschappelijke congres plaats over placebo’s. Placebo-onderzoeker en hoogleraar gezondheidspsychologie Andrea Evers, tevens voorzitter van het congres, beantwoordt een aantal…

Het D66-wetsvoorstel Waardig Levenseinde is slecht onderbouwd en innerlijk tegenstrijdig. Dat stelt hoogleraar Politieke Filosofie Paul Nieuwenburg in zijn oratie op 17 maart.

De Franse politicoloog Hélène Landemore, bekend om haar kritische blik op moderne democratieën, is benoemd tot Cleveringa-hoogleraar. De Yale-professor onderzoekt hoe democratieën minder elitair en inclusiever kunnen worden. Op 26 november houdt ze haar oratie.

Het nieuwe boek 'Njord in de Oorlog' beschrijft via uitgebreide, persoonlijke verhalen op welke manieren de Leidse studentenroeivereniging werd geraakt door de Tweede Wereldoorlog. Op maandag 16 november overhandigde praeses Rosalie ten Wolde het eerste exemplaar aan rector magnificus Carel Stolker.

Ongeveer twee miljard mensen dragen een slapende vorm van de tbc-bacterie met zich mee die ons immuunsysteem misbruikt. Hoogleraar Immunobiologie Annemarie Meijer onderzoekt ons afweersysteem, onder meer om aanknopingspunten voor behandeling van tbc te vinden. Oratie op 21 september.

Planten houden van gunstige microben zoals bacteriën en schimmels: ze groeien beter en worden er gezonder van. Hoogleraar Microbiële Ecologie Jos Raaijmakers speurt naar de juiste microben die gebruikt kunnen worden door de landbouw. Oratie 13 november.

Acteur Pierre Bokma wekt bijna 75 jaar later, op een steenworp afstand van het Academiegebouw, de protestrede van professor Cleveringa tot leven. Familieleden van Cleveringa en Hazelhoff Roelfzema kijken ontroerd toe.

Schoonmakers met negentig seconden poetstijd per wc. Buschauffeurs die veel te weinig plaspauzes hebben. Maaltijdbezorgers die door een algoritme worden geappt als ze iets te traag fietsen: 'Kun je het vinden?' Hoe blijven mensen overeind in de veeleisende, dynamische werkomgeving van vandaag? Om die…

Er wordt flink gemeten in de geestelijke gezondheidszorg, maar de informatie uit deze metingen wordt onvoldoende gebruikt. Dat stelt Edwin de Beurs in zijn oratie ‘Meten, weten en wat dan?’ op 27 november. De hoogleraar ROM en Benchmarken pleit voor beter gebruik van de meetuitkomsten.

De helft van de Nederlanders maakt zich zorgen over een te laag pensioen. Digitale tools, ondersteund door data science, kunnen helpen om goede keuzes te maken. Marike Knoef, hoogleraar Empirische Micro-Economie aan de Universiteit Leiden, legt in haar oratie op 5 oktober uit hoe dat kan.

Door tijdsdruk richt de rechterlijke macht zich op efficiënt handelen en minder op het zo volledig mogelijk achterhalen van de waarheid. Hoogleraar criminologie Jan de Keijser constateert bedreigingen voor de waarheidsvinding in het werk van magistraten en experts. Oratie 7 november.

Hoe weet de overheid of wetenschapsbeleid het gewenste effect heeft? Volgens hoogleraar Barend van der Meulen zijn een variëteit aan kennis over de effectiviteit en goed verzamelen ervan belangrijker dan een strikte wetenschappelijke methode. Oratie op 27 maart.

Hoogleraar Radicalisation Studies Tahir Abbas wil mensen er bewust van maken dat radicalisering voortkomt uit hoe wij als mensen samenleven

Hersenonderzoek en statistiek dragen bij aan een beter begrip van talen en taalverwerving. Toch blijven taalwetenschappers nog altijd hard nodig, zegt hoogleraar Nederlandse Taalkunde Sjef Barbiers. Oratie op 8 december.

Opgroeien in een samenleving die hoge eisen stelt en waarin zoveel prikkels zijn, is moeilijk voor kinderen en jongeren met ontwikkelingsstoornissen. Het lijkt alsof steeds meer kinderen een ‘label’ krijgen. Als reactie daarop hoor je vaak dat we meer moeten ‘normaliseren’. ‘Dat is niet het antwoord’,…

In zijn oratie bepleit Joachim Koops dat de toekomst van Security and Global Affairs ligt in onderzoek, onderwijs en academisch bestuur.

Brazilië is een van de grotere opkomende economieën. Maar er is meer voor nodig om die economische macht in te zetten voor de hele Braziliaanse bevolking. Dat zegt hoogleraar Braziliëstudies Edmund Amann in zijn oratie op 20 november.

Om goede medicijnen te ontwikkelen tegen kanker, is nog veel nieuw inzicht nodig in hoe kwaadaardige tumorcellen zich ontwikkelen. Hoogleraar Ewa Snaar-Jagalska kijkt daarbij niet alleen naar het effect van medicijnen op geïsoleerde cellen, maar ook naar het gedrag van kankercellen in hun weefselomgeving.…

Zijn alle moordenaars berekenende psychopaten met een obscene voorliefde voor bloederige kettingzagen? Als je Hollywood mag geloven wel, maar in de echte wereld gaat het toch vooral om alledaagse mensen met een problematische achtergrond. Hoogleraar Geweld en Interventies Marieke Liem roept daarom op…

Hoogleraar Criminalistiek Charles Berger denkt dat rechterlijke dwalingen vaker kunnen worden voorkomen door een betere waarheidsvinding. Hij wil zich daarom niet alleen richten op de vooruitgang van de forensische wetenschap, maar ook op het verbeteren van het redeneren met bewijs door juristen. Oratie…

Er zijn behandelmethoden voor mensen met autisme die effect hebben, stelt kinder- en jeugdpsychiater Wouter Staal in zijn oratie op 4 mei. Maar nog niet duidelijk is welke behandeling bij wie het effectiefst is.

Archeologie is ook graven met hulp van de computer. Dat digitaal speuren naar hoe wij als mensen in het verleden leefden is wat Karsten Lambers het liefst doet. Hij is de eerste hoogleraar Digital and Computational Archaeology van ons land. ‘Een droom die uitkomt.’

Bij de ontwikkeling van duurzame projecten moet veel eerder gekeken worden naar de effecten voor burgers die minder welvarend zijn en niet goed voor zichzelf kunnen opkomen. Dat stelt Marja Spierenburg, hoogleraar Antropologie van duurzame ontwikkeling en bestaansmiddelen. Oratie op 25 februari.

Statistische modellen doen betere voorspellingen over toekomstig gedrag dan psychologen die gedrag louter verklaren. Daarom moeten psychologen zich meer richten op de ontwikkeling van accurate statistische voorspellingsmodellen. Dat stelt Mark de Rooij, hoogleraar Methodologie en Statistiek van Psychologisch…

De Nederlandse politie staat voor complexe uitdagingen, van ondermijnende criminaliteit en polarisatie tot digitalisering en nieuwe vormen van criminaliteit. Om hier effectief mee om te gaan is vernieuwing en intensieve samenwerking nodig, stelt bijzonder hoogleraar Politiestudies, Monica den Boer,…

Een circulaire economie, waarin alle grondstoffen worden hergebruikt, is noodzakelijk voor een duurzame wereld. Als EU-voorzitter kan Nederland deze economische omslag een behoorlijke duw in de rug geven. Dat zegt de Leidse hoogleraar Industriële Ecologie Arnold Tukker in zijn oratie, die hij 26 februari…

De vernieuwde Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) zorgt voor een fundamentele wijziging in de verhouding tussen de veiligheidsdiensten en de politiek. Dat brengt risico’s met zich mee van politisering van inlichtingen, zegt hoogleraar Paul Abels. Oratie op 16 februari.

Michael Ignatieff, Canadees schrijver, hoogleraar en oud-politicus, is benoemd tot Cleveringa-hoogleraar voor het academisch jaar 2013-2014 aan de Universiteit Leiden. Professor Ignatieff houdt op 26 november 2013 de Cleveringa-oratie.

Van Amsterdam tot Tokyo. Rond 26 november vinden de Cleveringabijeenkomsten voor Leidse alumni weer plaats op meer dan 40 locaties wereldwijd. De bijeenkomsten worden georganiseerd door het Leids Universiteits Fonds (LUF) om de protestrede van professor Cleveringa te herdenken en om de band met alumni…

Hoogleraar Jenny Doetjes van de Universiteit Leiden onderzoekt overeenkomsten en verschillen in talen, met name op het gebied van telwoorden en hoeveelheden. Dit geeft inzicht in patronen van talen, maar ook in de werking van het menselijk brein. Oratie op 26 januari.

In zijn oratie vertelt Dennis Claessen hoe hij ervoor wil zorgen dat docenten minder met administratie bezig hoeven zijn.

Lotje Zuur voert soms verminkende operaties uit. Als hoofd- en hals-chirurg verwijdert ze delen van de mond-keelholte of het aangezicht bij mensen met kanker. Nu is er een veelbelovende behandeling die mogelijk zulke operaties overbodig maakt. Wat kan dat betekenen voor patiënten? Daarover gaat haar…

De uitdagingen van de 21e eeuw zijn te groot om zonder wetenschappelijke kennis te lijf te gaan. Denk maar aan klimaatverandering, de energietransitie, sociale ongelijkheid of corona. Bijzonder hoogleraar Maatschappelijke waarde van wetenschap Laurens Hessels pleit daarom voor meer transdisciplinaire…

Hans Slabbekoorn onderzoekt diergeluiden en het effect van het lawaai van mensen op die dieren. Ook zet hij zich in om zijn vakgebied meer divers te maken.

Hoe bepaal je welke energievormen het geschiktst zijn voor een duurzame samenleving? Scenario’s - mogelijke toekomstbeschrijvingen aan de hand van modellen - kunnen hierbij helpen. In zijn leeropdracht Sustainable Energy richt prof.dr. Gert Jan Kramer zich op milieuanalyse van realistische scenario’s.…

Hoe kunnen praktijk en theorie elkaar versterken in de neurowetenschappen? Hoogleraar Birte Forstmann spreekt in haar oratie op 2 oktober over het bouwen van interdisciplinaire bruggen tussen cognitieve neurowetenschap en cognitieve modellen. Haar aanpak kan bijdragen aan hersenonderzoek met minder…

Data science is van groot belang bij het voorkomen van toekomstige uitbraken van virusziekten, aldus informaticus Aske Plaat. Hij aanvaardt op 13 april zijn benoeming als hoogleraar Data Science met zijn oratie ‘Data Science and Ebola.’

De prijs van producten en diensten speelt een enorm belangrijke rol in de maatschappij, en dus ook in het juridisch domein, stelt hoogleraar Bedrijfswetenschappen Jean-Pierre van der Rest. Oratie op 2 juni.

Wat gebeurt er in ons lichaam als we voor kinderen zorgen? En waarom is de een zorgzamer dan de ander?

De koning laat onafhankelijk onderzoek doen naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Het onderzoek neemt drie jaar in beslag en omvat de periode van de late zestiende eeuw tot het postkoloniale heden. Het onderzoek wordt uitgevoerd aan de Universiteit Leiden.