Hoe slaagden slaven er in de achttiende eeuw in om zichzelf en hun familie te versterken, en waarom werd dit in de negentiende eeuw steeds moeilijker?

Op 1 juli wordt jaarlijks het Keti Koti feest gevierd: de afschaffing van de slavernij in Nederland (1 juli 1863). De slavernij en Nederlands koloniale verleden is een thema dat gemoederen hoog doet oplopen. Waarom is dat zo en hoe ga je hier als historicus mee om? Gert Oostindie, hoogleraar koloniale…

De universiteit en haar hoogleraren profiteerden van de Nederlandse koloniën, blijkt uit een recent rapport. Onderzoeker Ligia Giay vertelt.

Historici Sjoerd Ramackers en Emma Sow onderzochten de rol van Leiden in het koloniale- en slavernijverleden van Nederland. Waar eerder werd gedacht dat de stad weinig betrokken was, tonen hun bevindingen juist een sterke verwevenheid met deze geschiedenis.

De aandacht voor het koloniale verleden is flink toegenomen. Maar we zijn er nog lang niet, zegt Karwan Fatah-Black, historicus aan de Universiteit Leiden. Lees hier een eerder interview met Karwan Fatah-Black in Vrij Nederland.

Samen met studenten en buurtbewoners deden historici Ariadne Schmidt en Alicia Schrikker onderzoek naar de Leidse Transvaalwijk. Donderdag 20 oktober presenteren ze de resultaten op een speciaal georganiseerd minifestival in de wijk.

Omdat het archief van de oude Nederlandse West-Indische Compagnie (WIC, 1621-1674) bijna helemaal is verdwenen, is er niet veel bekend over de schepen en bemanningen van deze compagnie. In dit project beginnen we met de reconstructie van basisinformatie door gebruik te maken van nieuwe digitale technieken…

Dit project onderzoekt hoe vroege gedrukte media afgelegen geopolitieke conflicten behandelden, met behulp van kranten uit de noordelijke en zuidelijke Lage Landen.

Wereldwijd en ook in Nederland wordt veel gediscussieerd over de teruggave van geroofde cultuurgoederen uit voormalige koloniën. Over claims wordt vaak gesteld dat dat geen juridische kwestie is maar een ethische, terwijl er wel degelijk juridische normen zijn op dit gebied. Zo stelt jurist Evelien…

Hoe doe je onderzoek met bronnen die zijn geschreven of verzameld in een koloniale context? Deze vraag staat centraal in het tweedejaars geschiedeniscollege ‘Koloniale en wereldgeschiedenis: Nederlandse bronnen als venster op de wereld’. Om studenten zo goed mogelijk te begeleiden bij hun onderzoek…

How did colonial law work to turn people into property? This project argues that colonial ideas about households and domestic authority were critical to legal processes of enslavement in the early modern Dutch empire. Using colonial court records from Dutch Brazil, Suriname, and the Moluccas, the project…

Was de progressieve koloniale bestuursambtenaar de voorloper van de post-koloniale ontwikkelingswerker?

Op 17 augustus 1945, twee dagen na de Japanse capitulatie, verklaarde Indonesië zich onafhankelijk. Nederland erkende dit niet en trachtte met geweld zelf de regie te voeren over het onvermijdelijke proces van dekolonisatie. Dit leidde tot vier jaren van moeizame onderhandelingen en bittere oorlogvoering.…

Kunst en voorwerpen uit de koloniale tijd zijn niet per definitie roofkunst. Pieter ter Keurs, hoogleraar Musea, Collecties en Samenleving, pleit voor meer nuance in het debat over kunst en verzamelobjecten uit een beladen verleden. Oratie op 2 december.

Te midden van de ophef rondom het Nederlandse koloniale verleden, klonken er stemmen vanuit de gemeente Urk straten in een nieuwbouwwijk te vernoemen naar zeehelden van vroeger.

Het is cruciaal dat de Universiteit Leiden reflecteert op haar eigen koloniale verleden. Dat stelde Cleveringahoogleraar Gert Oostindie in zijn oratie op 24 november. ‘Als universitaire gemeenschap moeten wij onszelf een spiegel durven voorhouden en, waar nodig en mogelijk, ook concrete stappen zett…

Historicus Eric Storm waarschuwt in FD voor de terugkeer van imperialisme. Hij stelt dat als Trump daadwerkelijk gebieden annexeert ‘het fundament onder de op regels gebaseerde internationale orde verdwijnt.’

Archeologe Corinne Hofman wint de Distinguished Lorentz Fellowship 2018/19 voor onderzoek naar de veranderende wereld van inheemse bevolkingen als gevolg van kolonialisme. “Het perspectief van inheemse gemeenschappen ontbreekt nog altijd in de meeste geschiedenisboeken.

Hoogleraar David Henley reageert in Trouw op een rapport van denktank Carbon Brief waarin wordt gesteld dat de klimaatschuld van Nederland bijna verdrievoudigd is. De uitstoot in de Nederlandse koloniën zou namelijk meegeteld moeten worden.

Een internationaal team van sterrenkundigen, met daarbij ook astronomen van de Universiteit Leiden, heeft de ontbrekende schakel gevonden in het pad dat water aflegt via stervormingswolken en jonge sterren naar kometen en planeten. Ze deden dat met hulp van het ALMA-observatorium in Chili. De onderzoekers…

Bij onethische medische experimenten denken we al snel aan nazi-Duitsland. Dat ook in gekoloniseerde gebieden tests werden gedaan zonder expliciete toestemming van de proefpersoon, is minder bekend. Universitair docent Fenneke Sysling krijgt een Europese beurs om hier onderzoek naar te doen.

Het kolonialisme was niet uniek voor Nederland. Ook andere Europese landen koloniseerden gebieden buiten Europa. Dat leverde Franse, Duitse, Spaanse, Portugese, Italiaanse en Deense, maar vooral veel Engelstalige, koloniale literatuur op.

Het koloniale verleden van Nederland staat volop in de belangstelling volgens hoogleraar Rick Honings. Maar in een opiniestuk van Trouw vraagt hij zich af waarom we dan onze archieven niet opstellen voor Indonesische onderzoekers.

Als je denkt aan politieke filosofie, dan denk je aan Immanuel Kant, Georg Hegel en Johann Fichte. Deze filosofen worden gezien als grote vertegenwoordigers van het Duitse idealisme. Universitair docent Contentinale Filosofie Marie Louise Krogh heeft een Veni ontvangen om dieper op de Duitse idealisten…

Onderzoekers Esther Captain, Gert Oostindie en Valika Smeulders hebben de Die Haghe Prijs 2024 gewonnen. Ze krijgen de prijs voor hun boek ‘Het koloniale en slavernijverleden van Hofstad Den Haag’.

Hoe vertel je huidige generaties over de donkere kanten van het verleden? Leidse wetenschappers werken met stichting Gedeeld Verleden, Gezamenlijke Toekomst, aan publieksprogramma’s over het Nederlandse slavernijverleden.

De koning laat onafhankelijk onderzoek doen naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Het onderzoek neemt drie jaar in beslag en omvat de periode van de late zestiende eeuw tot het postkoloniale heden. Het onderzoek wordt uitgevoerd aan de Universiteit Leiden.

In Nederland is er nog veel dat aan Indië en Indonesië herinnert en andersom zijn er nog veel sporen van de Nederlandse overheersing in Indonesië te vinden. Hoe gaan beide landen om met dit koloniale verleden? En staan er nog rekeningen open?

Leiden en Den Haag hebben veel musea met grote aantallen bijzondere voorwerpen en archieven. Ook de Universiteit Leiden herbergt bijzondere collecties. Museums, Collections & Society bevordert onderzoek en onderwijs en stelt ethische vragen omtrent de herkomst van deze collecties.

Het project GRADIENTS onderzoekt wat het betekende om Europeaan te zijn in koloniaal Afrika, waar identificatie als Europeaan vaak niet afhing van huidskleur en werd gezien als een spectrum met vele gradiënten.

Centraal in het proefschrift van Nuranisa staat de culturele diplomatie die werd beoefend door de Javaanse hoven in Midden-Java als reactie op de groeiende Nederlandse koloniale macht in de 19e en vroege 20e eeuw.

De golf van restituties die werd verwacht na de belofte van de Franse president Emmanuel Macron in 2017 om gestolen kunst terug te geven aan Afrika, is gestuit op juridische en politieke versperringen. Maar terwijl voormalige koloniale machten terugdeinzen, lijken 'Nieuwe Wereld'-landen meer te doen…

Waarom heeft de Surinaamse verzetsheld en onafhankelijkheidsstrijder Anton de Kom geen herdenkingsplek in zijn voormalige woonplaats Den Haag, maar zijn er wel straten vernoemd naar koloniale kopstukken? De studenten van universitair docent Anne Marieke Van der Wal-Rémy zetten zich in voor de oprichting…

Lezing, Studium Generale

This project explores themes at the intersection of maritime history and environmental history by looking at the problems Dutch ships encountered in the different climates of the Atlantic and Indian Ocean worlds, and the solutions they could provide.

Hoe kijken jonge Indonesiërs naar het koloniale verleden van Nederland? En hoe verhoudt dit zich tot het perspectief van Indische Nederlanders en hun kinderen? In 'De postkoloniale podcast' gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden in…

We moeten eerlijk zijn over onze roofkunst en herkomst.

In 'De postkoloniale podcast' gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden in gesprek met prominente onderzoekers en schrijvers over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. Centraal staat de vraag in hoeverre het onderzoek naar (post)koloniale…

De Gazaoorlog veroorzaakt niet alleen problemen in Israël. Ook in de regio eromheen nemen de spanningen toe. Universitair docent Maaike Warnaar vertelt er meer over bij ‘BNR’s Big Five’.

Poëzie is een vorm van literatuur waarin in het onzegbare in woorden kan worden gevat. Ook in Nederlands-Indië werden er veel gedichten geschreven. Inmiddels is er een generatie woord- en beeldkunstenaars opgestaan die op een nieuwe manier omgaan met het koloniale verleden. Zij gebruiken de oude teksten,…

Donderdag 17 november vond de 25e editie van de Multatulilezing met als thema

Het onderzoeken van medische experimenten op mensen in de koloniale periode in Zuidoost-Azië.

Welke rol spelen Nederlands-Indië en Indonesië in strips? Hoe wordt de kolonie daarin verbeeld en welke invloed heeft deze verbeelding in stripverhalen op ons beeld van Indië en Indonesië? En in welke mate worden stripmakers beïnvloed door hun afkomst?

De njai en de baboe zijn twee cruciale figuren uit het Nederlandse koloniale verleden. De meeste njais en baboes zijn in de mist van de geschiedenis verdwenen. Hun namen zijn vergeten, hun foto’s zijn vervaagd. Sandra Beerends en Dido Michielsen hebben de njai en de baboe echter een naam, een gezicht…

Jürgen Zangenberg en Renske Janssen spreken in hun eerste zomerspecial aflevering over wat de term ‘oriëntaals’ precies betekent, en waarom dit concept relevant is voor de studie van antieke religie. In hun tweede aflevering gaan ze verder in op de Joodse gemeenschap van Rome, en de materiële sporen…