Het verbouwde Rijksmuseum van Oudheden is weer open voor het publiek. Conservator Ruurd Halbertsma, Leids hoogleraar archeologie, vertelt waarom vernieuwing nodig was: 'Meer zichtbare samenhang tussen culturen, meer context en kunstzinnig licht.'

Sommige cichlidevissen in het Victoriameer lijken zich razendsnel aan te passen aan veranderde omstandigheden. Dr. Frans Witte van de sectie Integratieve Zoölogie heeft een NWO-subsidie (ruim € 240.000) in de wacht gesleept voor promotie-onderzoek naar de snelle veranderingen bij deze vissen.

In een tour langs drie campussen in twee steden maakte de nieuwe VSNU-voorzitter Pieter Duisenberg kennis met de Universiteit Leiden. In gesprekken met onderzoekers en studenten ontdekte hij de grote diversiteit aan onderwijs en onderzoek.

Het Jonge Alumni Netwerk (JAN) organiseerde donderdag 5 juli een werkbezoek aan het Rijksmuseum in Amsterdam. Tijdens deze uitverkochte excursie keken we mee achter de schermen, en sloten we af met een exclusieve rondleiding.

De Leidse promovenda Jo-Anne Verschoor ontdekte dat bijna twintig procent van de bacteriële stammen die ze onderzocht, plastic kon afbreken. Al hadden ze daar wel wat aanmoediging voor nodig. ‘Want bacteriën zijn net als mensen’, zegt Verschoor. Haar onderzoek verscheen in het tijdschrift Communications…

Burgemeester Gijs van Hall werd in 1967 door de regering uit zijn functie gezet. De vele rellen in de voorafgaande jaren maakten pijnlijk duidelijk dat hij de regie over zijn stad kwijt was. In een biografie reconstrueert de Leidse promovendus Dirk Wolthekker diens val. ‘Van Hall runde Amsterdam als…

In hoeverre is Nederland rijk geworden van de trans-Atlantische slavenhandel? Gerhard de Kok kijkt in zijn proefschrift 'Walcherse Ketens' naar Vlissingen en Middelburg, de belangrijkste slavenhandelssteden van Nederland in de tweede helft van de achttiende eeuw. Wat blijkt: op nationaal niveau was…

Alumnus Esmée Winkel, wetenschappelijk tekenaar en botanisch kunstenaar, heeft voor een serie van zes aquarellen een gouden medaille gekregen van de Britse Royal Horticultural Society.

Op 22 mei opende ruimtevaarder André Kuipers de nieuwe Mediterrane tuin van de Hortus. Met dit waterzuinige tuindeel wil de Hortus inspiratie bieden voor toekomst- en klimaatbestendige tuinbeplanting. Ook tekenden prefect Paul Keßler en wetenschappelijk directeur van het instituut Sterrewacht Leiden…

Hoogleraar Pieter ter Keurs heeft zich zijn hele carrière beziggehouden met verzamelen. Nu gaat hij met emeritaat. ‘Ik hoop dat de aandacht voor verzamelingen blijvend is.’

In de 16e en 17e eeuw tekenden veel Noord-Nederlandse kunstenaars in de buitenlucht om hun hand en oog te trainen en de natuur en het landschap vast te leggen. Yvonne Bleyerveld, bijzonder hoogleraar Kunst op papier en perkament, belicht in haar oratie op 21 maart een onderbelicht aspect. Sommige kunstenaars…

De archeoloog zien als een hedendaagse sjamaan. Een opvallende vergelijking die bijzonder hoogleraar Public Archaeology Luc Amkreutz maakt in zijn oratie.

Van reisverhalen, reisgidsen en hotelvignetten tot ansichtkaarten, tekeningen, menukaarten, brochures, posters en foto’s. In collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) worden veel bronnen bewaard die inzicht bieden in de ontwikkeling van het toerisme in Nederlands-Indië, het huidige Indonesië,…

Onderzoek naar ons koloniale en slavernijverleden, openhartige gesprekken bij een Keti Koti-tafel, tentoonstellingen, lezingen en podcasts die de link leggen tussen heden en verleden. Op vele manieren sloten medewerkers en studenten aan bij het landelijke Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Hoe deden…

Levensechte goden, wapenkletterende schutters en geïmproviseerde professoren. Met een bonte inwijdingsoptocht en honderden opgetrommelde burgers vierde Leiden op 8 februari 1575 de oprichting van de eerste universiteit van de Republiek. ‘Het was geen feestje om de fuif.’

Het ‘zwaard van Ommerschans’ uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden behoort tot een groep van zeldzame ‘reuzenzwaarden’ uit de bronstijd (1000-800 v.Chr.). De in totaal zes zwaarden zijn de afgelopen jaren intensief onderzocht door een internationaal team van wetenschappers van onder meer…

De njai en de baboe zijn twee cruciale figuren uit het Nederlandse koloniale verleden. De meeste njais en baboes zijn in de mist van de geschiedenis verdwenen. Hun namen zijn vergeten, hun foto’s zijn vervaagd. Sandra Beerends en Dido Michielsen hebben de njai en de baboe echter een naam, een gezicht…

Onze blik op het Midden-Oosten zit vol stereotypen die heftige gevolgen hebben gehad voor haar bevolking. Wat is mythe en wat is realiteit? Hoe zijn deze stereotypen ontstaan? Welke gevolgen hebben ze gehad? Deze vragen worden beantwoord in deze leeslijst.

De expositie First Americans in Museum Volkenkunde demonstreert de veerkracht en creativiteit van inheemse Amerikanen. Indringende kunst, mode en affiches laten zien dat het verleden nooit ver weg is. Kunstenaar Jacob Meders liet zich inspireren door 16-eeuwse prenten uit de Leidse Universiteitsbibliotheek.…

Al tachtig jaar snuffelt het Leids Papyrologische Instituut in 2000 jaar oude papieren, gevonden in de droge Egyptische woestijn. Ze geven een unieke kijk in die oude wereld. De eigen collectie van het instituut is nu te zien op een online tentoonstelling en er komt een publiekslezing.

Ons eigen sterrenstelsel is niet in zijn eentje gevormd, maar smolt in zijn vroege jeugd samen met een ander groot stelsel. Dat schrijft een internationaal onderzoeksteam op 1 november in Nature. Laatste auteur van het artikel is de Leidse astronoom Anthony Brown.

Ruurd Halbertsma combineert zijn werk als conservator en bijzonder hoogleraar met thrillers schrijven. ‘Ik reageer liever zo op de discussie over roofkunst dan door aan te schuiven bij talkshows.’

Archeologische vondsten voor de kust van Java geven nieuwe inzichten in de leefwereld van de Homo erectus. Dankzij schedelfragmenten en andere fossiele resten ontstaat een veel completer beeld van hoe en waar deze vroege menssoort leefde, vertelt de Leidse archeoloog Harold Berghuis.

‘Bandenkoning’ Arie van den Ban (1944) werd groot in de autobandenhandel. Overdag runde hij als directeur zijn multinational, maar na kantoortijd studeerde hij tot diep in de nacht geschiedenis. ‘Geschiedenis heeft mijn leven veranderd.’

De expositie Pilgrims naar Amerika in Museum De Lakenhal zet aan tot reflectie. Hoe ver kun je gaan in de zoektocht naar vrijheid? Er wordt ook ingezoomd op de relatie met de universiteit en welke kennis de Pilgrims meenamen uit Leiden.

De stichting Rembrandt in Leiden wil Leiden intensiever promoten als stad van deze wereldberoemde Hollandse meester. Rembrandts inschrijving aan de universiteit is nauwelijks bekend bij het grote publiek. Welke sporen liet hij nog meer achter aan de universiteit?

Het College van Bestuur laat door een postdoc een eenjarig vooronderzoek doen naar het koloniale en slavernijverleden van de Universiteit Leiden.

Nederland is sinds de Tweede Wereldoorlog veranderd in een multi-etnische samenleving. Mede onder invloed daarvan wordt het meer en meer gedwongen kritisch naar zichzelf en zijn verleden te kijken. Steeds vaker klinkt de roep om de overheersende visie die Nederland lange tijd op zijn koloniale verleden…

Er zijn nauwelijks heldere regels voor de teruggave van gestolen kunst. Daardoor worden veel zaken niet in de rechtbank beslist, maar in de politieke arena. Evelien Campfens doet in haar promotieonderzoek voorstellen hoe dat anders kan. Promotie op 11 november.

De aandacht voor het koloniale verleden mag dan toenemen, veel aspecten ervan zijn nog steeds onderbelicht. De Volkskrant maakte daarom, onder andere, in samenwerking met Leidse onderzoekers Anne-Marieke van der Wal-Rémy en Alicia Schrikker een ‘canon van het Nederlandse onderbelichte verleden’, die…

Op maandag 17 september is de jubileumeditie van Herfsttij der Middeleeuwen, het bekendste werk van de historicus Johan Huizinga, gepresenteerd. Het eerste exemplaar is door minister-president Mark Rutte, historicus en alumnus van Universiteit Leiden, in ontvangst genomen. Herfsttij der Middeleeuwen…

Dr. Iris van Ooijen publiceert in februari een artikel in Appetite, getiteld “Signalling product healthiness through symbolic package cues: Effects of package shape and goal congruence on consumer behavior”, in samenwerking met collega’s van de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Ams…

Waarom zijn morphovlinders blauw? Dat onderzochten VWO-leerlingen Frederique Kerstens en Koen van Griensven in hun profielwerkstuk bij het Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde. Daarmee wonnen ze de KHMW Profielwerkstukprijs 2023. ‘We hadden het niet verwacht, maar zijn natuurlijk heel blij…

Vijftigduizend euro aan expertkennis én de titel Young eScientist 2019: het Nationale eScience Symposium op 21 november was zeer succesvol voor computerwetenschapper Lise Stork. Ze zal de gewonnen kennis inzetten om een applicatie te ontwikkelen om historische biodiversiteitsgegevens direct beschikbaar…

De NWO kent aan vier Leidse onderzoekers financiering toe vanuit het programma Internationalisering in de geesteswetenschappen.

Bijzonder hoogleraar Geschiedenis van het Nederlands Marijke van der Wal is op 19 december benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Ze is het gezicht van de historische sociolinguïstiek van het Nederlands en vervulde een actieve rol bij verschillende maatschappelijk organisaties.

Het College van Bestuur van de Universiteit Leiden heeft Dr. Henk J. den Heijer per 1 september 2010 benoemd tot hoogleraar Zeegeschiedenis.

Na een eerste succesvolle pilot van de scriptiewerkplaats Den Haag Zuidwest gaan dit jaar een tweede cohort studenten van start. De kick-off bijeenkomst hiervoor vindt plaats op donderdag 24 maart van 15:00-17:00, STEK Shalom Kerk, Vrederustlaan 96, Den Haag.

De afdeling Belastingrecht is voor het 1e semester van collegejaar 2017-2018 op zoek naar een student-assistent. Deze student zal de taak hebben om de boekencollectie van het Belasting & Douane Museum (www.bdmuseum.nl) te inventariseren. Deze unieke boekencollectie bevindt zich sinds 2011 op de afdeling…

De laatste jaren staat het koloniale verleden van Nederland volop in de belangstelling. In 2020 was het vijfenzeventig jaar geleden dat Indonesië onafhankelijk werd; twee jaar later bood premier Rutte ‘diepe excuses’ aan voor het structureel geweld dat in de dekolonisatieoorlog was gebruikt. We leven…

Onderzoekers van de Universiteit Leiden, de McMaster University en Public Health Ontario roepen collega’s op om muggen uit archieven van musea en andere collecties te verzamelen en analyseren met moderne technieken. Zo kunnen zij meer leren over hoe malaria zich verspreidt.

Ze zijn er allemaal, de makers van FSW. Onze studenten en medewerkers maken samen de expositie: Dit is Kunst. Toch? In het Pieter de la Courtgebouw mogen de kunstenaars zelf hun werk ophangen of neervlijen in een vitrine. Brenda de Groot hoopt maar dat er niemand tegen de glazen vitrine aanstoot, want…

Hortus botanicus Leiden is de eerste Nederlandse tuin die een accreditatie heeft ontvangen van Botanic Gardens International (BGCI). De Conservation Practitioner Accreditation is een certificaat waarmee het beleid, de kennis & kunde en het onderwijs met betrekking tot plantenbehoud op internationaal…

'Een prachtig en reeds goed verkopend non-fictieboek. Het maakt wiskunde minder elitair en heeft een heel toegankelijke vormgeving.' Dat stelt de jury van de Stichting van de Collectie Propaganda van het Nederlandse Boek over 'Ik was altijd heel slecht in wiskunde' van de voormalige Wiskundemeisjes…

Hoe geven we ons rekenschap van historische machtsverhoudingen bij het schrijven van nieuwe geschiedenissen van slavernij en emancipatie? Welke kritische methodes kunnen we hanteren bij het bestuderen van overgeleverde archieven en collecties? Een nieuwe boekenserie moet antwoord geven op deze vragen.…

Op 15 september kun je naar de Nacht van Ontdekkingen waarin wetenschappers flitscolleges geven met 'tijd' als invalshoek. Egbert Koops gaat in zijn college in op het beleg en ontzet van Leiden. Het beleg en ontzet van Leiden hebben de identiteit van de stad sinds 3 oktober 1574 gevormd. Deze lezing…

De faculteitsraad van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen is woensdag 12 november j.l. unaniem akkoord gegaan met het concept-reorganisatieplan voor het Instituut Biologie. In het nieuwe IBL worden twee onderzoekprogramma’s onderscheiden: Moleculaire biosciences en Evolutionaire biosciences…

Kinderen die op de basisschool meer boeken hebben om uit te kiezen, lezen meer en worden zodoende betere lezers. Ook hun Cito-resultaten voor begrijpend lezen liggen hoger. Dat blijkt uit onderzoek van pedagoog Thijs Nielen. Promotie 26 januari.

De dissertatie van Alex West,

Prof. dr. Ben Schoenmaker, die sinds 2012 als bijzonder hoogleraar militaire geschiedenis werkzaam is bij het Instituut voor Geschiedenis, is per 1 juni benoemd tot directeur van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie.